Đức Phật trú tại Nalakapana và hỏi các Tỷ-kheo rằng những vị thiện gia nam tử như Tôn giả A-na-luật-đà (Anuruddha), Nandiya, Kimbila… sau khi xuất gia có hoan hỷ trong đời sống phạm hạnh hay không. Khi các vị ấy im lặng, Đức Phật trực tiếp hỏi Tôn giả A-na-luật-đà và được trả lời rằng các vị thật sự hoan hỷ với đời sống tu tập.
Đức Phật dạy rằng những người này khi còn trẻ, có thể hưởng thụ dục lạc nhưng vẫn từ bỏ gia đình để xuất gia vì muốn thoát khỏi khổ đau sinh, già, bệnh, chết. Người tu cần phải ly dục, từ bỏ các pháp bất thiện, tu tập thiền định để tâm không bị tham, sân, si và các chướng ngại chi phối.
Đức Phật cũng dạy rằng Ngài nói về sự chứng đạt của các đệ tử sau khi mất không phải vì danh lợi hay muốn được kính trọng, mà nhằm giúp người nghe phát khởi niềm tin và hướng đến sự tu tập chân chính. Người tu khi nhớ đến phẩm hạnh, trí tuệ, sự giải thoát của các bậc tu hành sẽ có được niềm vui và động lực tu tập.
Ý nghĩa bài kinh
Bài kinh nhấn mạnh rằng mục đích của xuất gia và tu tập là vượt qua khổ đau, không phải để tìm danh tiếng hay lợi ích vật chất.
- Người tu cần có lòng tin, tinh tấn và ý chí mạnh mẽ để vượt qua dục vọng và phiền não.
- Hạnh phúc chân thật không đến từ việc hưởng thụ vật chất mà đến từ sự thanh tịnh của tâm.
- Muốn đạt trí tuệ và giải thoát phải tu tập từng bước: nghe pháp, suy xét, thực hành và chứng nghiệm.
- Đức Phật khuyên người tu phải luôn không phóng dật, vì sự tỉnh thức là yếu tố giúp đoạn trừ tham, sân, si.
