Khi khoảng 500 Tỳ-kheo do Tôn giả Sariputta và Moggallana dẫn đầu đến Catuma yết kiến Thế Tôn, vì việc chuẩn bị sàng tọa và cất y bát gây náo động, Thế Tôn đuổi họ đi. Sau đó, các Thích tử Catuma và Phạm thiên Sahampati can thiệp, nhắc Thế Tôn rằng có nhiều Tỳ-kheo mới xuất gia, nếu không được hướng dẫn, họ có thể bỏ học Pháp và Luật. Thế Tôn đồng ý, các Tỳ-kheo trở lại và được tiếp nhận.
Thế Tôn dùng ẩn dụ lội qua nước để chỉ bốn nỗi sợ hãi người xuất gia phải vượt qua:
- Sợ sóng = phẫn não: tâm dễ nổi giận, không chịu chỉ bảo, bỏ tu khi bị nhắc nhở về giới luật hay oai nghi.
- Sợ cá sấu = tham ăn: tiếc nuối thú vui ăn uống, từ bỏ tu hành để hưởng thụ.
- Sợ nước xoáy = năm dục trưởng dưỡng: nhìn người đời hưởng thụ tài sản, dục lạc, sinh tâm luyến tiếc, bỏ xuất gia.
- Sợ cá dữ = dục tình, sắc dục: không phòng hộ các căn, tâm bị lôi cuốn bởi sắc, từ bỏ tu tập.
Thế Tôn nhấn mạnh rằng người xuất gia muốn thành tựu cần: khiêm tốn học tập, phòng hộ thân tâm, chế ngự dục vọng, kiên trì trước thử thách, nhờ đó mới đạt an trú, tiến bộ và chứng giải thoát. Các Tỳ-kheo nghe xong hoan hỷ, tín thọ lời dạy.
Ý chính tóm tắt:
- Bốn nỗi sợ hãi của người xuất gia:
- Sóng = phẫn não.
- Cá sấu = tham ăn.
- Nước xoáy = năm dục trưởng dưỡng.
- Cá dữ = dục tình, sắc dục.
- Nguy cơ bỏ tu: nếu không phòng hộ, không kiên trì, dễ hoàn tục.
- Giải pháp: khiêm tốn học hỏi, giữ giới, chế ngự các căn, tâm an trú, vượt mọi chướng ngại.
- Kết quả: tiến bộ trên con đường xuất gia, an trú, và hướng đến giải thoát hoàn toàn.
