Một thời, Đức Thế Tôn ở Xá-vệ, tại vườn Kỳ-đà Lâm của ông Cấp Cô Ðộc, gọi các Tỷ-kheo và dạy rằng:
“Này các Tỷ-kheo, hãy là những người thừa tự Pháp của Ta, đừng là những người thừa tự tài vật. Nếu các con chỉ thừa tự tài vật, không học theo Pháp, thì cả thầy và trò đều chỉ coi trọng của cải, không phải Pháp. Ngược lại, nếu các con thừa tự Pháp, sống theo Pháp, không chạy theo tài vật, thì cả thầy và trò đều được tôn trọng vì trí tuệ và đạo hạnh.”
Đức Thế Tôn lấy ví dụ về thức ăn còn thừa. Khi Ngài đã ăn no, đầy đủ, đồ ăn còn thừa ấy đáng bỏ đi. Nếu có hai Tỷ-kheo đói, một vị không ăn, kiên trì tu tập theo lời Phật dạy, mặc dù phải chịu đói khát, vị kia ăn để giải quyết cơn đói. Ngài nhấn mạnh rằng vị không ăn, tuân theo Pháp, đáng kính trọng hơn, vì nhờ vậy vị ấy sẽ dần đạt ít dục, biết đủ, khổ hạnh, tinh cần và tinh tấn.
Sau đó, Tôn giả Xá-lợi-phất giảng thêm cho các Tỷ-kheo về sự viễn ly:
- Nếu Đức Thế Tôn sống viễn ly mà các đệ tử không theo học viễn ly, tức là không từ bỏ những pháp nên từ bỏ, lười biếng, dẫn đến đọa lạc, thì các đệ tử đáng bị quở trách.
- Ngược lại, nếu các đệ tử theo học viễn ly, từ bỏ những gì cần từ bỏ, tinh cần, không sống đầy đủ, lười biếng, thì các đệ tử đáng được tán thán.
Tôn giả Sariputta tiếp tục nhấn mạnh rằng các ác pháp – như tham, sân, phẫn nộ, hiềm hận, giả dối, man trá, tật đố, mạn, kiêu, phóng dật – đều cần được đoạn trừ. Con đường để diệt trừ các ác pháp này là con đường Trung đạo, tức là Bát Chánh Đạo:
- Chánh tri kiến – hiểu đúng bản chất của khổ và vô ngã
- Chánh tư duy – suy nghĩ đúng, không sân tham
- Chánh ngữ – lời nói đúng, không nói ác
- Chánh nghiệp – hành động đúng, không tạo ác nghiệp
- Chánh mạng – sinh sống đúng đắn, không hại người
- Chánh tinh tấn – nỗ lực đúng mực, kiên trì tu hành
- Chánh niệm – giữ chánh niệm, tỉnh thức
- Chánh định – thiền định, an định tâm
Nhờ theo Trung đạo, tâm thanh tịnh, trí tuệ phát sinh, hướng đến Niết-bàn, giác ngộ và thắng trí.
