TRUNG BỘ KINH SỐ 2 – KINH TẤT CẢ CÁC LẬU HOẶC

Một thời, Đức Thế Tôn ở Xá-vệ, tại vườn Kỳ-đà Lâm của ông Cấp Cô Ðộc, gọi các vị Tỷ-kheo và nói:

“Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp môn để phòng hộ và đoạn trừ tất cả các lậu hoặc.”

Lậu hoặc là những ô nhiễm tâm lý sâu kín, gây ra phiền não và khổ đau. Chúng gồm ba loại: dục lậu (ham muốn, dục vọng), hữu lậu (chấp ngã, bám víu vào sự tồn tại) và vô minh lậu (không hiểu đúng bản chất của thực tại, của khổ và vô ngã). Nếu không được phòng hộ, các lậu hoặc này sẽ khởi sinh hoặc tăng trưởng trong tâm.

Đức Thế Tôn chỉ ra rằng, để đoạn trừ lậu hoặc, có những cách khác nhau tùy loại lậu và hoàn cảnh:

  1. Đoạn trừ bằng tuệ tri
    Người tu hành phải hiểu rõ sự thật: biết thế nào là khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ và con đường đưa đến sự diệt khổ. Nhờ trí tuệ này, người ấy không sai lầm trong nhận thức, không sinh phiền não và đoạn trừ được những ác kiến về tự ngã, phá bỏ các kiết sử ràng buộc tâm.
  2. Đoạn trừ bằng phòng hộ giác sát
    Giữ chánh niệm với sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Nhờ vậy, các cảm xúc tiêu cực, dục vọng, phiền não không khởi lên. Người sống phòng hộ sẽ an ổn, không bị lậu hoặc làm hại.
  3. Đoạn trừ bằng thọ dụng đúng đắn
    Sử dụng y phục, thực phẩm, chỗ ngồi, thuốc men… chỉ để bảo vệ cơ thể, tránh khổ đau, không để ham muốn, đam mê hoặc vui thích chi phối tâm. Nhờ đó, các lậu hoặc không sinh khởi.
  4. Đoạn trừ bằng kham nhẫn
    Chịu đựng khổ lạnh, nóng, đói, khát, đau nhức, lời nói ác… mà không sinh sân hận hay ham muốn. Sự kham nhẫn giúp tâm bình an, các lậu hoặc không còn cơ hội phát sinh.
  5. Đoạn trừ bằng tránh né
    Tránh xa những nơi, người, hoàn cảnh gây cám dỗ hoặc nguy hại cho tâm. Người khéo tránh né sẽ giữ được tâm thanh tịnh.
  6. Đoạn trừ bằng trừ diệt
    Khi dục niệm, sân niệm, hại niệm, hay các ác pháp khởi lên, người tu hành nhận diện và dứt bỏ ngay. Không để chúng tồn tại, từ đó lậu hoặc được loại bỏ.
  7. Đoạn trừ bằng tu tập
    Thực hành niệm, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xả… để phát triển tâm an lạc, ly tham và từ bỏ phiền não. Nhờ tu tập, các lậu hoặc được diệt tận.

Cuối cùng, Đức Thế Tôn kết luận rằng, vị Tỷ-kheo nào áp dụng đủ các phương pháp trên, những lậu hoặc phải đoạn trừ sẽ được đoạn trừ, khát ái sẽ diệt tận, tâm thoát ly mọi kiết sử, chấm dứt kiêu mạn và đạt đến an lạc, tự tại.

Các Tỷ-kheo nghe xong đều hoan hỷ, tin nhận và tuân theo lời dạy của Thế Tôn.