Chiều cuối năm, gió từ đồng xa thổi về mang theo mùi khói rơm rạ. Con đường đất đỏ dẫn vào làng vẫn như cũ, chỉ có người đi đã khác. Hòa đứng bất động ở đầu làng, như một kẻ vừa đi lạc về miền ký ức. Trên cao, mây trôi lững lờ, nắng chiều mỏng đến mức chỉ cần đưa tay lên cũng có thể chạm được. Và trong khoảng lặng ấy, một câu hỏi vang lên trong đầu anh, rõ đến đau:
“Đã bao lâu rồi… mình chưa về thăm mẹ?”
Anh cố nhớ. Ba năm? Hay bốn năm? Mải mê hợp đồng, dự án, những chuyến đi dài đến mức quê nhà trở thành một ký ức mờ. Tin nhắn mẹ gửi – anh xem sau. Gọi video – anh từ chối vì “đang họp”. Những tin mẹ hỏi han: “Con khỏe không?” – anh chỉ đáp lại bằng một câu cụt ngủn: “Dạ con ổn.”
Rồi thôi…
Lòng anh chưa bao giờ bình an khi nghĩ đến điều đó.
Dần dần những tin nhắn của mẹ chìm xuống cuối danh sách vì anh “để chút nữa coi”.
Chút nữa – rồi thành năm này sang năm khác.
Mẹ đã ngoài bảy mươi. Nhưng câu hỏi ấy, anh chưa một lần dám đối diện.
Nửa đêm, đang chuẩn bị chốt một hợp đồng lớn, điện thoại anh rung.
Không phải mẹ.
Là số của dì Ba – người đã từng chăm anh như con ruột.
Giọng dì vỡ ra, đầy bất an:
“Hòa… về đi con… Mẹ con ngã trong vườn. Không nặng lắm… nhưng mẹ yếu lắm rồi. Cứ gọi tên con hoài.”
Không biết câu nói ấy làm thế nào mà khiến tim anh chùng xuống như một cành cây gãy. Anh đứng phắt dậy, ghế đổ ra đất. Tài liệu vương vãi, nhưng anh không buồn nhặt. Chân chạy như bị ai xô.
Trời ngoài cửa đổ mưa. Tiếng mưa đập vào cửa kính như muốn thúc anh nhanh lên—nhanh hơn nữa.
Anh gọi xe về quê ngay trong đêm. Xe lăn bánh, nhưng lòng anh thì như đang rơi xuống một vực sâu. Câu hỏi lạ kỳ, đau đớn cứ quẩn quanh trong đầu:
“Nếu mẹ… không chờ được đến khi mình về thì sao?”
Tay anh siết chặt đến bật máu lúc nào không hay.
Khi xe dừng ở đầu ngõ, trời đã tạnh. Trước mắt anh, căn nhà nhỏ lặng im với ánh đèn dầu leo lét. Cổng tre đã mủn, dây leo phủ đầy.
Anh vừa bước tới thì thấy một dáng người run run chống tay lên thành cửa bước ra.
Là mẹ.
Bà gầy đến đáng sợ. Tóc bạc trắng như tro tàn. Mép áo sờn rách, bàn tay run lẩy bẩy. Nhưng khi nhận ra anh, đôi mắt hằn tia đỏ, đục mờ của bà sáng lên, sáng đến mức khiến anh đau nhói:
“Con… về rồi hả…? Mẹ tưởng… không kịp gặp con nữa…”
Đó là câu nói khiến chân anh khuỵu xuống.
Anh nhào tới, ôm mẹ vào lòng – ôm như sợ chỉ cần buông ra một chút thôi, bà sẽ tan thành tro bụi mà bay vào gió.
Anh úp mặt vào vai mẹ, tiếng nói đứt quãng:
“Con xin lỗi… con xin lỗi mẹ…”
Mẹ xoa nhẹ sống lưng anh, cái vuốt ve quen thuộc của những năm thơ ấu, nhưng giờ yếu đến mức anh gần như không cảm nhận được:
“Con bận… mẹ biết… Mẹ chỉ cần con về một lần… để mẹ thấy con còn mạnh khỏe…”
Anh bật khóc.
Khóc như chưa từng khóc trong suốt mấy chục năm đời mình.
Trong gian bếp nhỏ, mẹ lọ mọ nhóm lửa, dù anh có năn nỉ mấy cũng không cho anh làm.
Lửa bập bùng, chiếu lên khuôn mặt hằn nếp nhăn của bà – mỗi nếp là một mùa chờ đợi.
Mẹ làm món cá kho mà anh thích từ nhỏ. Nhưng khi bưng lên, mẹ chỉ ngồi nhìn. Anh gắp cá cho mẹ, mẹ chỉ lắc đầu:
“Mẹ ăn không vô… Nhìn con ăn là mẹ thấy đủ rồi.”
Câu nói tưởng chừng hiền hòa đó khiến cổ họng anh nghẹn lại. Anh nhìn bàn tay mẹ:
Gầy.
Nứt nẻ.
Và run bần bật.
Anh chợt nhớ – đã bao năm anh không nắm tay mẹ?
Đã bao năm anh để mẹ ăn cơm một mình?
Bữa cơm ấy, anh nuốt không nổi. Nước mắt rơi xuống chén cơm mà anh không kịp lau.
Đêm, anh nằm cạnh giường mẹ. Ánh đèn dầu chao qua chao lại. Mẹ thở mệt, từng hơi dài.
Rồi mẹ nói trong mơ:
“Hòa ơi… đừng đi lâu quá… mẹ chờ…”
“Hòa ơi… trời mưa… mặc áo vô con…”
Những câu nói ấy từng là thứ anh thấy phiền.
Vậy mà lúc này, mỗi chữ rơi vào lòng anh nặng như đá.
Anh ngồi dậy, nhìn người mẹ đang chìm vào giấc ngủ với đôi mắt nhắm không trọn, lòng anh như có ai đốt lên một đốm lửa.
Anh bật khóc – khóc không thành tiếng, sợ làm mẹ tỉnh.
Nước mắt rơi lên bàn tay mẹ, rơi lên chiếc chăn cũ sờn.
Cả đời mẹ sợ anh khổ.
Còn anh… lại để mẹ khổ vì mình.
Sáng hôm sau, khi anh bước ra sân, mẹ đang cố cột lại bó củi. Bó củi lớn hơn sức bà nhiều. Lưng bà còng quá mức.
Anh chạy lại:
“Mẹ yếu rồi, để con làm.”
Mẹ mỉm cười, nụ cười hiền đến nhói tim:
“Mai mốt mẹ không làm được nữa… biết đâu lúc đó mẹ còn phiền con nhiều hơn…”
Anh lặng người.
Những điều mẹ sợ… mẹ không bao giờ nói.
Nhưng mỗi lời, mỗi hơi thở của bà đều là sự chuẩn bị cho một ngày mẹ không còn ở đây nữa.
Buổi chiều, khi anh dọn lại nhà kho, anh phát hiện một chiếc hộp đựng tôm cũ kỹ.
Bên trong là hàng chục bức ảnh của anh: ảnh đi học, ảnh đi làm, ảnh anh gửi một lần duy nhất cách đây ba năm.
Mẹ giữ lại tất cả.
Có những bức đã ố vàng vì mồ hôi tay mẹ.
Trong hộp còn có một tờ giấy. Dòng chữ run run:
“Sinh nhật con năm nay, mẹ chờ lắm… nhưng con bận nên không về.
Không sao.
Mẹ vẫn sẽ nấu canh chua cá lóc.
Biết đâu… năm sau con về.”
Dưới có một dấu tròn nhòe nước.
Không biết là nước mắt mẹ… hay mưa rơi.
Anh siết tờ giấy, ngực nhói như dao cứa.
Buổi tối, dì Ba ghé thăm, nhìn anh rồi nói nhẹ:
“Mẹ con yếu là do nhớ con nhiều quá. Bà ráng đợi… ráng hoài… ráng đến mức ngã trong vườn đó.”
Anh đứng lặng.
Hóa ra thứ quật ngã mẹ… không phải tuổi già.
Mà là sự chờ đợi.
Dì đặt tay lên vai anh:
“Người ta nói phụng dưỡng cha mẹ là phước lớn nhất đời người. Đợi đến khi không còn ai để mà phụng dưỡng… lúc đó hối hận cũng chẳng kịp.”
Câu nói ấy khiến tất cả trong lòng anh vỡ òa.
Như thể ai đó kéo tấm rèm che trước mắt anh suốt bao năm qua xuống, để anh thấy được sự thật trần trụi:
Anh thành công.
Nhưng mẹ… thì ngày càng nhỏ bé, mỏi mòn, héo úa.
Sáng hôm sau, anh phải lên lại thành phố vì công việc còn dang dở.
Anh ra xe, nhưng mẹ vẫn đứng trước cửa. Bà nói:
“Con đi mạnh giỏi. Đừng làm việc quên ăn, nhớ không?”
Anh gật, nhưng mắt cay xè.
Xe rời khỏi ngõ.
Mẹ vẫn đứng đó – một bóng nhỏ, nghiêng nghiêng trong gió.
Bàn tay run run giơ lên vẫy, như cố níu anh thêm vài giây nữa.
Anh quay nhìn cho đến khi dáng mẹ chỉ còn là một chấm nhỏ sau hàng tre.
Nhưng mẹ vẫn đứng nguyên, không quay vào.
Khoảnh khắc ấy khắc vào tâm anh như một vết dao lạnh buốt.
Ngồi trên xe, anh mở điện thoại.
Hàng trăm tin nhắn của mẹ.
Hàng chục cuộc gọi nhỡ.
Những câu giản dị:
“Con ăn chưa?”
“Có khỏe không?”
“Trời mưa, nhớ mang áo.”
“Khi nào con về mẹ kho cá.”
Và cuối cùng, dòng tin nhắn trống không—mẹ chỉ gửi một dấu chấm.
Như thể mẹ không biết viết gì nữa.
Như thể chỉ cần nhìn thấy tên con là đủ.
Anh bật khóc.
Khóc đến mức người bên cạnh nhìn cũng không dám hỏi.
Khi xe gần đến thành phố, anh gửi cho mẹ một tin:
“Mẹ ơi… con hứa sẽ về thường xuyên.
Con hứa không để mẹ chờ nữa.”
Tin nhắn gửi đi.
Nhưng mẹ không trả lời.
Phải 10 phút sau, điện thoại anh rung.
Một tin nhắn duy nhất:
“Ừ… Mẹ chờ.”
Chỉ ba chữ thôi…
mà khiến nước mắt anh rơi thêm một lần nữa.
ĐÃ BAO LÂU RỒI BẠN CHƯA VỀ THĂM MẸ?
Nếu câu hỏi ấy làm tim bạn nhói – Đừng chần chờ nữa.
Về đi.
Về trước khi căn nhà sáng đèn nhưng không còn ai mở cửa đón bạn.
Về trước khi tiếng gọi “con ơi” chỉ còn vọng lại trong ký ức.
Về trước khi bạn phải thì thầm “Mẹ ơi con về rồi…” trước một di ảnh lặng im.
Về khi vẫn còn nghe được tiếng mẹ ho nhẹ sau vườn.
Về khi vẫn còn được cầm đôi bàn tay gầy yếu ấy.
Về khi vẫn còn có thể ôm mẹ một cái thật chặt.
Về… ngay khi còn kịp.
