TRUNG BỘ KINH SỐ 21 – KINH VÍ DỤ CÁI CƯA

Một thời, Thế Tôn giảng rằng, Tỷ-kheo muốn thực tu tăng thượng tâm, phải học cách kiểm soát ngôn ngữ và tâm khi đối diện với người khác. Thầy dạy rằng:

  1. Giữ tâm không biến nhiễm: Tỷ-kheo phải từ bỏ sân hận, bất mãn và dục vọng liên hệ đến thế tục, dù bị xúc phạm hay bị đối xử bất công. Ngay cả khi người khác nói xấu, đánh, hay gây tổn thương, tâm vị ấy vẫn giữ an tịnh, nhẫn nhịn và không sân hận.
  2. Nỗ lực đối với thiện pháp: Nhờ tác ý đến thiện, quán sát sự nguy hiểm của ác pháp, không ức niệm, không tác ý các ác tầm, và điều hòa tâm hành, Tỷ-kheo sẽ đoạn trừ ác, phát triển nội tâm an trú, định tĩnh và nhất tâm. Ví dụ, như người thợ mộc dùng cái nêm để đánh bật một cái nêm khác; hoặc như người chăm sóc rừng cây, loại bỏ cây cong, giữ cây thẳng để rừng phát triển.
  3. Khéo léo trong lời nói: Tỷ-kheo cần học cách sử dụng ngôn ngữ đúng thời, chơn thực, nhu nhuyễn, có lợi ích, từ tâm; sống với lòng lân mẫn, tâm từ bi và không sân hận, bao phủ mọi người với tâm câu hữu, quảng đại, vô biên. Những nguyên tắc này giúp tâm không nhiễm, lời nói hữu ích và an lạc lâu dài.
  4. Nhận thức và kiên nhẫn: Thầy ví dụ như người dùng cưa hai lưỡi hay bó cỏ khô đốt sông Hằng – không thể làm điều lớn lao nếu tâm không kiên nhẫn và luyện tập. Tương tự, Tỷ-kheo phải suy tư, luyện tập kiên nhẫn với lời nói và tâm mình, nhờ đó đạt hạnh phúc và an lạc lâu dài.