Bài kinh kể về Tôn giả Bakkula (Bạc-câu-la) trú tại Vương Xá, Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các loài sóc. Một hôm, lõa thể Kassapa, người bạn cũ của Tôn giả khi còn là cư sĩ, đến thăm và hỏi về đời sống tu hành của Ngài trong suốt tám mươi năm xuất gia.
Trước câu hỏi của Kassapa, Tôn giả Bakkula cho biết trong tám mươi năm tu tập, Ngài chưa từng nhận thấy dục tưởng, sân tưởng, hại tưởng, cũng như những suy tư liên hệ đến dục, sân và hại khởi lên trong tâm. Đây được xem là những điều hy hữu, chưa từng có trong đời sống phạm hạnh của Ngài.
Không chỉ thanh tịnh về tâm念, Tôn giả Bakkula còn nổi bật với đời sống giản dị, ít nhu cầu và nghiêm trì hạnh viễn ly. Suốt tám mươi năm, Ngài không nhận y phục từ cư sĩ, không tự cắt may hay nhuộm y, không mong cầu được mời thọ trai, không ngồi ăn trong nhà và không lưu tâm đến những hình tướng của nữ nhân. Ngài cũng không nhận đệ tử hầu hạ, không làm thầy truyền giới hay y chỉ cho người khác.
Đặc biệt, trong suốt thời gian xuất gia, Tôn giả không hề nhận thấy bệnh tật khởi lên, dù chỉ trong chốc lát, không cần dùng thuốc men, không nằm dài để ngủ và không an cư mùa mưa tại những trú xứ gần làng. Những điều ấy cho thấy đời sống khắc khổ, tự tại và sự tinh tấn bền bỉ của Ngài.
Tôn giả Bakkula còn cho biết rằng sau khi xuất gia, Ngài chỉ trải qua bảy ngày còn uế nhiễm, đến ngày thứ tám thì chánh trí khởi lên, chứng đạt sự giải thoát.
Nghe những điều hy hữu ấy, Kassapa phát khởi lòng kính phục và xin xuất gia trong giáo pháp của Đức Phật. Sau khi được thọ đại giới, Tôn giả Kassapa chuyên tâm sống độc cư, viễn ly, không phóng dật, tinh cần tu tập và chứng quả A-la-hán, chấm dứt hoàn toàn sự tái sinh.
Cuối đời, Tôn giả Bakkula biết trước thời điểm nhập Niết-bàn. Ngài đi đến các trú xứ thông báo với chư Tỷ-kheo, rồi ngồi giữa hội chúng và nhập Niết-bàn. Đây cũng được ghi nhận là một sự kiện hy hữu trong cuộc đời của Ngài.
Tóm lại, bài kinh nhấn mạnh:
-
Tôn giả Bakkula là bậc tu hành có đời sống thanh tịnh và những phẩm hạnh hy hữu.
-
Trong tám mươi năm xuất gia, Ngài không nhận thấy dục tưởng, sân tưởng và hại tưởng khởi lên.
-
Ngài sống thiểu dục, tri túc, viễn ly, không mong cầu sự phục vụ hay những tiện nghi vật chất.
-
Đời sống của Ngài đặc biệt ở chỗ không bệnh tật, không dùng thuốc men và không nằm dài để ngủ.
-
Chỉ sau tám ngày xuất gia, Ngài đã thành tựu chánh trí, đạt đến giải thoát.
-
Chính phẩm hạnh của Ngài đã khiến Kassapa phát tâm xuất gia và về sau chứng quả A-la-hán.
-
Cuối đời, Tôn giả Bakkula an nhiên nhập Niết-bàn giữa chúng Tỷ-kheo.
Tinh thần nổi bật của bài kinh là tán thán đời sống phạm hạnh thanh tịnh, thiểu dục, tri túc và tinh tấn của Tôn giả Bakkula, qua đó cho thấy sức cảm hóa của một đời tu chân chính đối với những người hữu duyên.
