Tôn giả Malunkyaputta thắc mắc vì Thế Tôn không trả lời những câu hỏi triết lý sâu về bản chất vũ trụ và sự tồn tại của Như Lai sau khi chết. Ông nghĩ: nếu Thế Tôn trả lời, ông sẽ sống Phạm hạnh theo Ngài; nếu không, ông sẽ bỏ học pháp và hoàn tục.
Thế Tôn dạy rằng những câu hỏi này không liên quan đến mục đích tu tập, không phải căn bản của Phạm hạnh, và không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Vì vậy Ngài không trả lời. Thế Tôn nhấn mạnh: điều cần biết và thực hành là bốn chân lý cao quý:
- Đây là khổ (dukkha).
- Đây là khổ tập (samudaya).
- Đây là khổ diệt (nirodha).
- Đây là con đường đưa đến khổ diệt (magga).
Ngài khuyên Malunkyaputta: chỉ nên thọ trì những điều Ngài trả lời, bỏ qua những vấn đề không liên quan đến mục đích giải thoát. Tôn giả Malunkyaputta nghe xong hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy, tiếp tục sống Phạm hạnh theo hướng dẫn của Ngài.
Ý chính tóm tắt:
- Malunkyaputta hỏi Thế Tôn về vấn đề siêu hình, nhưng Thế Tôn không trả lời.
- Ngài dạy rằng những câu hỏi siêu hình không giúp đoạn trừ khổ, ly tham hay đạt Niết-bàn, nên không liên quan đến Phạm hạnh.
- Điều cần biết và thực hành: Khổ, Khổ tập, Khổ diệt, Con đường đưa đến Khổ diệt.
- Chỉ thọ trì những gì Thế Tôn trả lời → tập trung vào tu tập, đoạn trừ lậu hoặc, an trú trong giải thoát.
- Malunkyaputta hoan hỷ tín thọ và tiếp tục sống Phạm hạnh.
