Khi Thế Tôn đến làng Bà-la-môn Sala ở Kosala, các gia chủ nghe danh Ngài là A-la-hán, Chánh Biến Tri, Thế Tôn nên đến đảnh lễ và thỉnh vấn. Họ hỏi: tại sao một số hữu tình sau khi mạng chung phải sanh vào cõi dữ, địa ngục, ác thú, còn một số được sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này.
Thế Tôn giải thích rằng:
-
Hành phi pháp:
- Thân: sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh.
- Khẩu: vọng ngữ, nói hai lưỡi, ly gián, lời thô ác, phù phiếm.
- Ý: tham lam, sân hận, tà kiến, nghĩ không có bố thí, không có kết quả thiện ác, không có đời sau.
Những ai hành phi pháp như vậy sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, địa ngục.
-
Hành đúng pháp, đúng chánh đạo:
- Thân: từ bỏ sát sanh, không lấy của không cho, sống trong tàm quý và từ bi.
- Khẩu: nói chân thật, hợp thời, giúp hòa hợp, nói lời thiện, lời Pháp, lời luật.
- Ý: không tham, không sân, có chánh kiến, nhận thức rõ bố thí, cúng dường, hành thiện, kết quả đời này và đời sau.
Những ai hành đúng pháp như vậy, tuỳ theo nguyện ước, sẽ:
- Được sinh vào các gia đình giàu có, vương tộc.
- Được sanh trong các cõi trời (Tứ Thiên vương, Ba mươi ba, Dạ ma, Hóa lạc, Phạm thiên…).
- Chứng tâm giải thoát và tuệ giải thoát vô lậu ngay trong đời này.
Các gia chủ Bà-la-môn nghe xong đều hoan hỷ, tín thọ và quy y Thế Tôn, Pháp và Tăng, nguyện trở thành đệ tử trọn đời .
Ý chính tóm tắt:
- Nhân quả hành vi: thân, khẩu, ý phi pháp → sinh cảnh dữ; hành đúng pháp → sinh thiện cảnh.
- Ba loại thân, bốn loại khẩu, ba loại ý đúng pháp: từ bỏ sát sanh, nói chân thật, không tham sân tà kiến → dẫn đến thiện quả.
- Nguyện ước đúng pháp: có thể sanh vào vương tộc, các cõi trời, hoặc chứng giải thoát và tuệ giải thoát vô lậu.
- Quy y Thế Tôn, Pháp, Tăng là đáp ứng đúng với pháp chân thật.